Chuyện 2 chiếc bình: khởi đầu cho phim hoạt hình 3d Việt Nam

Không phải từ một hãng phim hoạt hình lớn, cũng không phải từ một đội ngũ làm phim hoạt hình có thâm niên, “Chuyện hai chiếc bình” - bộ phim hoạt hình Việt Nam đầu tiên được thiết kế, dựng hình hoàn toàn bằng máy tính lại được thai nghén và khai hoa từ một công ty tin học rất trẻ.

Ý tưởng kinh doanh hay niềm đam mê phim hoạt hình?

Công nghệ làm phim hoạt hình của thế giới khoảng chục năm trở lại đây đã tiến những bước dài, mang lại doanh thu tới vài chục triệu đô la một phim cho các ông chủ của nó và ăn khách không kém gì các tác phẩm điện ảnh nổi tiếng. Mới nhất có thể kể đến phim: Finding Nemo của hãng Walt Disney (doanh thu khoảng 70,6 triệu USD), Bruce Almighty (ước doanh thu khoảng 35,6 triệu USD), Thủy Thủ Sinbad (đang được công chiếu ở Việt Nam) của hãng Dream Works... Đóng góp cho những thành công đó không thể phủ nhận vai trò của những chiếc máy tính. Đặc biệt, kể từ khi xuất hiện công nghệ đồ họa 3D (tạo hình ảnh theo không gian 3 chiều), các họa sĩ phim hoạt hình đã có thêm những công cụ để thổi hồn cho phim theo trí tưởng tượng của mình, tạo nên những hình ảnh sống động, chân thực.

Trong khi đó, phim hoạt hình Việt Nam dường như chưa nhập cuộc vào trào lưu ứng dụng công nghệ mới này. Sức cuốn hút đối với những bộ phim hoạt hình Việt Nam được đánh giá là hay hiện nay dường như chủ yếu bởi yếu tố nội dung kịch bản. Những phim từng đoạt giải của Hội Điện Ảnh VN và tham dự các liên hoan phim quốc tế như ‘Xe đạp’ mới chỉ sử dụng kỹ thuật cắt dán hoặc tạo hình trên búp bê. Phim hoạt hình được coi là đầu tiên sử dụng kỹ thuật vi tính một cách hệ thống nhất là của tổ làm phim hoạt hình thuộc Hãng Phim Truyền Hình VN ra đời đầu năm 2003 (Cuộc phiêu lưu của Ong Vàng) cũng mới chỉ áp dụng công nghệ 2D (vẫn vẽ thủ công toàn bộ). Tuy vậy, Ong Vàng đã cho thấy những nét vẽ gọn gàng, dứt khoát, hình ảnh bay bổng, sắc nét, màu sắc phong phú, tươi vui hơn hẳn cách làm thủ công, một số kỹ xảo cũng như thời gian làm phim giảm đáng kể...

Trăn trở với câu hỏi “Vì sao phim hoạt hình Việt Nam chưa phát triển”, tiến sĩ Bùi Đức Lân, giám đốc Công ty TNHH Người Cùng Phát Triển Doanh Nghiệp (công ty B&C) chuyên về phát triển các ứng dụng máy tính đã thấy hé mở một hướng kinh doanh mới. Tuy nhiên, ý tưởng kinh doanh đó có lẽ sẽ không thật sự chín muồi nếu thiếu đi một yếu tố, đó là niềm đam mê làm phim. Người có duyên thổi bùng nên niềm đam mê ấy và khiến giám đốc công ty B&C phải mạo hiểm bỏ tiền túi ra đầu tư không ai khác hơn là ông Đàm Minh Chí, sau này là đạo diễn bộ phim “Chuyện hai chiếc bình”. Tháng 7/2003, khi Bộ VHTT cho phép thành lập xưởng phim tư nhân, Xưởng Phim Areka (thuộc Cty B&C), xưởng phim hoạt hình tư nhân đầu tiên của Việt Nam đã ra đời với giám đốc là ông Đàm Minh Chí.

Đột Phá Với Tác Phẩm Đầu Tay
Câu chuyện tưởng như không có gì khi xoay quanh nó là cuộc đấu tranh xung đột của 2 chiếc bình, diễn ra trong bối cảnh quen thuộc của thế giới thần thoại cách đây cả nghìn năm. Chiếc bình Vàng, đại diện cho thói kiêu ngạo và ích kỷ, xung đột với chiếc bình Gốm, đại diện cho sự mộc mạc và dũng cảm. Câu chuyện về hai chiếc bình đã gợi cho người xem những cảm xúc về giá trị đích thực của cuộc sống, đó là tình người, là lòng cao thượng được thể hiện trong những khoảnh khắc khó khăn nhất.

Ấn tượng đầu tiên của bộ phim là những hình ảnh, hoạt cảnh phim được thể hiện chân thực, sinh động bởi khả năng xử lý hình ảnh tuyệt vời của các phần mềm đồ họa. Chiếc bình Vàng, nhân vật chính của bộ phim có thể vừa cau mày giận dữ, vừa nghiêng sát người xuống bàn, đồng thời xoay một vòng tròn quanh nó như một diễn viên múa. Hoặc như hoạt cảnh đầu phim, diễn tả một căn phòng có ô cửa sổ tràn ngập nắng, ánh nắng rọi xuống trang sách thực đến độ người xem nếu không tinh mắt khó mà phân biệt được đây là cảnh hoạt hình... Sự tinh tế trong cách thể hiện nét mặt của 2 chiếc bình và cái cách mà góc quay camera chợt mở rộng ra khi 2 chiếc bình sau quãng thời gian bị chôn vùi dưới đất được đặt trang trọng trong viện bảo tàng, hay như cảnh 2 chiếc bình trong trận cuồng phong phải chống chọi để sống... tất cả đều được thể hiện “thật” đến nỗi người xem khó có cảm giác là hoạt hình. Theo ông Chí, thì “phép lạ” thể hiện hình ảnh và phối cảnh trong phim “Chuyện hai chiếc bình” không phải điều gì mới mẻ. Nếu bạn đã từng xem các bộ phim hoạt hình của thế giới hay xem Game, bạn sẽ hiểu công nghệ 3D có thể làm được những gì. Công nghệ 3D hỗ trợ tối đa công đoạn tô mầu, tạo chuyển động và ánh sáng, giúp đạo diễn tạo được những bộ phim chất lượng nhất.

Đặc điểm chính của phim hoạt hình là sáng tạo trên những hình ảnh, bối cảnh không có thực. Do vậy, trong quy trình làm phim hoạt hình, các công đoạn như vẽ động tác, tô mầu, chỉnh lý... hình ảnh giữ vai trò vô cùng quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng một bộ phim. Cũng vì điều này, thời gian và công sức làm phim hoạt hình thường đọng lại ở các công đoạn trên nhiều nhất. Hãy tưởng tượng, trong công đoạn vẽ động tác, để diễn tả hành động chiếc bình Vàng mấp máy mồm trong 1 giây trên màn ảnh, nếu theo cách thủ công, các họa sỹ phải vẽ tới hơn 20 hình vẽ. Trong khi thông thường, một bộ phim hoạt hình có tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn động tác cần thể hiện. Và bạn thử nhân con số đó với 20 hình! Do vậy, một bộ phim vẽ thủ công dù chỉ có thời lượng 10 phút cũng phải huy động tới vài ba chục họa sỹ vẽ ròng rã 3-4 tháng trời. Ngay như công đoạn tô màu, những tưởng là đơn giản, người ta cũng phải mất tới hơn 4 tháng để tô màu cho một bộ phim dài 10 phút.
Còn nếu sử dụng công nghệ mới, người họa sỹ chỉ mất vài giây để thể hiện một động tác (3D) và một vài tuần để tô màu cho một bộ phim mười phút (2D, 3D). Tất cả hình ảnh và hoạt động của nhân vật (3D) đều thể hiện trong thời gian thực hoặc theo ý đồ của người họa sỹ. Điều đáng nói hơn vấn đề thời gian, theo ông Chí, là vấn đề chất lượng hình ảnh, “công nghệ 3D sẽ khiến hình ảnh trong phim hoạt hình không những tinh tế mà còn có hồn”.

Và Những Dự Định
Cũng như bao công ty tin học khác của Việt Nam, công ty B&C với những bước chân đầu tiên trên thương trường, chấp nhận phải hy sinh nhiều thứ. Để có một cơ ngơi khang trang, rộng rãi cho nhân viên làm việc, họ phải tạm lùi vào phía trong khu nhà xưởng nằm trên phố Bạch Mai, Hà Nội, không phải phố lớn, cũng không phải tòa tháp cao tầng. Nhưng điều đó cũng chẳng thành vấn đề với những người tâm huyết và đang ấp ủ những hoài bão lớn.
“Sẽ có một bộ phim thứ 2 gối đầu ngay sau bộ phim về hai chiếc bình. Nếu như với bộ phim thứ nhất chúng tôi chỉ làm mang tính chất thử nghiệm thì bộ phim thứ hai chúng tôi hy vọng sẽ là một sản phẩm thương mại tốt”, ông Chí hồ hởi nói. Trong kế hoạch của mình, công ty dự kiến sẽ xây dựng một Website, tạo sân chơi cho những người thích phim hoạt hình. Và nếu thành công, họ hy vọng thị trường của họ sẽ vươn tới các nước trong khu vực Asean.
Bộ phim hoạt hình 3D đầu tiên - tuy chưa phải xuất sắc về kịch bản - đáng được ghi nhận như một bước đột phá. Phải chăng cơ chế thoáng của một hãng phim tư nhân, với bộ máy gọn nhẹ, công nghệ tiên tiến, đã góp phần tạo nên thành công đó? Điều này đáng để các nhà quản lý ngành điện ảnh VN suy ngẫm.

Không phải từ một hãng phim hoạt hình lớn, cũng không phải từ một đội ngũ làm phim hoạt hình có thâm niên, “Chuyện hai chiếc bình” - bộ phim hoạt hình Việt Nam đầu tiên được thiết kế, dựng hình hoàn toàn bằng máy tính lại được thai nghén và khai hoa từ một công ty tin học rất trẻ.